شرکت  حسابداری ترازنویسان تاوریژ قاسمیان

در مورد تلخیص اطلاعات و تهیه صورتحساب حسابرس باید نسبت به انطباق آن با روش پذیرفته شده حسابداری و افشای حقایق به نحوه کافی اطمینان یابد بر اساس سومین استاندارد حسابداری اجرای عملیات چنین مقدر می دارد که مدارک کافی ، مستدل و قابل اطمینان باید از طریق بازرسی مشاهده، استعلام و اخذ تاییدیه کسب نماید تا مبنای منطقی برای اظهار نظر نسبت به صورتهای مالی مورد رسیدگی بدست آید معمولاً هنگامی که حسابرس متهم به غفلت و سهل انگاری و کوتاهی در انجام دادن رسیدگی متهم شود میتواند با ارائه مدارک مستند بی گناهی خود را به اثبات برساند.

52. ماهیت مدارک حسابرسی و انواع آن چیست؟

معمولاً مدارک مستند عبارتند از هر نوع اطلاعاتی که موضوعی را رد یا اثبات کند هدف حسابرسان از رسیدگی ، بیان این مطلب است که صورتهای مالی به نحو مطلوبی وضعیت مالی و نتایج عملیات حسابکار را به نحو مطلوب نشان دهد اصولاً مدارک مستند سیستم حسابداری شامل دفاتر روزنامه و کل و مستندات آنها شامل چک، فاکتور، قراردادها و سایر مدارک مربوط به مبادلات مالی است مدارک حسابرسی باید چنان باشد که حسابرس با دیدن معاینه و بررسی آن اطمینان یابد که این شواهد نشانه صحیح و دقیقی از اطلاعات اولیه منعکس در دفاتر و صورتهای مالی است.

53. کیفیت اطلاعات چگونه است؟

اطلاعاتی که حسابرس از طریق رسیدگی، مشاهده و بررسی ارقام و اسناد بدست می آورد باید کافی و با ارزش باشد بدیهی است که تشخیص کافی بودن کار ساده ای نیست و بستگی به تحقیق و دانش و قضاوت صحیح حسابرس دارد معمولاً برخی از دلایل و شواهد حسابرسی از زمره مدارک صحیح و با ارزش میباشد مانند شمردن پول نقد موجودی صندوق و یا نظارت در شمارش موجودی های کالای انبار موسسه توسط حسابرس کفایت مدارک مستند به کیفیت و اعتبار آنها بستگی دارد کفایت مدارک مستند به عوامل مختلفی بستگی دارد سه عامل در میزان کیفیت و اعتبار مدارک مستند اهمیت دارد

عبارتند از:

- تحصیل مدارک از منابع مستقل

- وجود کنترل داخلی قوی در حسابداری موسسه

- تاثیر بدون واسطه مدارک و مستندات برای اینکه حسابرس بتواند کمیت اطلاعات و مدارک مورد نیاز برای رسیدگی های خود تعیین کند باید از کیفیت مدارک موجود با اطلاع باشد.

معمولاً منابع تهیه و ایجاد مدارک عامل مهمی در تعیین میزان ارزش و کیفیت آنها به شمار میرود.

54. انواع اطلاعات و مدارک حسابرسی چیست؟

انواع مدارک و مستندات معتبر که به وسیله حسابرسان مستقل جمع آوری می گردد تا مبنایی را بر ارائه اظهار نظر در مورد صورتهای مالی فراهم سازد عبارتند از:

- مشاهده عینی :

در بسیاری موارد صحت چیزی را که در صورتهای مالی درج گردیده با مشاهده عینی می توان تعیین کرد که مشاهده عینی توسط خود حسابرس یکی از قوی ترین مدارک حسابرسی است و از طریق آن می توان وجود دارایی های ثابت ( زمین، ساختمان و...) تایید نمود اما در بعضی موارد مانند دارایی ها از جمله حسابهای دریافتنی و یا دارایی های نامشهود مانند سر قفلی از طریق مشاهده عینی قابل اثبات نیست.

- اظهارات اشخاص ثالث:

ممکن است به طور کتبی یا شفاهی برای مورد تحت رسیدگی که میباشد کمک قابل توجهی این گونه اظهارات به حسابرس بنماید البته اعتبار اشخاص ثالث اهمیت دارد. که باید دارای دو نکته باشد:

الف) صلاحیت حرفه ای اخلاقی و تجاری تایید کننده

ب)دست اول بدون واسطه بودن اظهارات

- اسناد معتبر رسمی و غیر رسمی :

هر یک از انواع اسنادی که مورد استناد حسابرسان قرار میگیرند به عنوان مدرک حسابرسی دارای ارزش متفاوتی است به همین دلیل حسابرسان همیشه فقط به اسناد اتکاء نمی کنند بلکه همزمان با رسیدگی به آنها مسائل متعدد دیگری را مورد توجه قرار می دهند تا بتوانند به یک نتیجه صحیح برسند.

- اظهارات کارکنان و مدیران موسسه:

در بعضی موارد برای تایید موضوعی حسابرس می تواند به اظهارات رسمی یا غیر رسمی مدیران و کارکنان موسسه تحت رسیدگی اتکا کنند لذا در کسب این گونه مدارک حسابرسی وظیفه حسابرس بسیار سنگین است چه برای آنکه بتواند مدارک حسابرسی قابل اعتمادی از اظهارات مقامات دستگاه بدست آورد اولاً لازم است سوالات خود را به نحو کامل مطرح کند، ثانیاً نسبت به پاسخهای دریافتی با تجربه و علمی که دارد تجزیه و تحلیل و قضاوت کند و هر گونه پاسخ بی مورد و نامربوط را نپذیرد.

- محاسبات حسابرسی:

منطقی ترین راه برای حصول اطمینان از صحت محاسبات حسابداری این است که خود حسابرس محاسبات را انجام دهد

- رویدادهای بعد از تاریخ ترازنامه:

بسیاری از شواهد و مدارک بعد از پایان سال مالی و قبل از خاتمه عملیات حسابرسی بدست می آید بنابراین ممکن است اظهار نظر حسابرس در مورد مطلوبیت صورتهای مالی با توجه به رویدادهای بعد از تاریخ ترازنامه تغییر کند که به دو دسته تقسیم می شوند:

گروه اول: رویدادهایی که شرط وقوع آنها در تاریخ ترازنامه یا قبل از آن ایجاد شده است

گروه دوم: رویدادهای که شرایط وقوع آنها بعد از تاریخ ترازنامه ایجاد شده است.

- سایر اطلاعات و مدارک حسابرسی:

از جمله دیگر مدارک حسابرسی اطلاعات دفتر معین است که در موسسه نگهداری می شود البته موارد دلیل کافی در صحت مندرجات دفاتر نیست ولی همین که دفاتر و مدارک معینی وجود داشته باشد که افراد مستقل و متعددی در ارائه و ثبت این اطلاعات چقدر دخالت داشتند و می توان دفاتر هر یک را به عنوان حامی و پشتیبان مدارک و دفاتر دیگر قبول کرد.

55. نکاتی که در هنگام سندرسی معاملات باید حسابرس توجه کند چیست؟

معمولاً این نوع کار بر حسب نوع معاملات تا حدی متفاوت است ولی عمده ترین نکات شامل:

الف)استدلال اسنادی :

استدلال اسنادی یا کافی بودن سند بدین معنی که در قبال معامله ای که تحت رسیدگی است اسناد از نظر رویدادهای مالی و قوانین حاکم در امور مالی بدون عیب باشد مثلاً با مشاهده فاکتور فروشنده نباید قلم خوردگی ، لاک گرفتگی باشد مخدوش بوده باشد باید دارای شماره تلفن ، آدرس ، مهر و امضای فروشنده باشد همچنین مبلغ عددی و حروفی در فاکتور یکی باشد قبض اموال کالا نیز صادر شده باشد.

ب)معتبر بودن ماهیت اسناد :

بدین معنی سند مورد رسیدگی علی الظاهر سند معتبر و اصیل است و نباید به سادگی سند مزبور مورد تایید قرار گیرد همچنین باید مجوز خرید ضمیمه سند باشد. امضاهای مجاز در سند وجود داشته باشد و نباید هیچگونه نسخه ای از اسناد کپی باشد

ج)ماهیت معامله:

معامله مورد نظر از انواع معاملات عادی و معمول هر موسسه است باید ارتباط کاری بین موسسه و معامله وجود داشته باشد و اگر این ارتباط وجود نداشته باشد حسابرس باید به جزئیات بیشتر توجه کند

56. نمونه گیری در حسابرسی شامل چه نکاتی است؟

- حدود رسیدگی آزمایشی و تعداد نمونه های انتخابی بستگی به سیستم کنترل دارد هر سیستمی کنترل داخلی قوی تر باشد حسابرس نمونه کمتری را انتخاب می کند و هرقدر سیستم کنترل داخلی ضعیفتر باشد حسابرس نمونه های اسناد بیشتری را انتخاب می کند.

- در انتخاب نمونه اسناد حسابرس باید با توجه به تجربه و دانشی که دارد خیلی دقت لازم را بکار بگیرد تا موجب کاهش صرفه جویی در وقت و زمان شود

- البته چنین نمونه گیری هایی هزینه های بسیار زیادی دارد و از طرفی هم صرفه جویی های زیادی را بکار برد اصولاً چنین روشهایی در موسسات بزرگ اجرا می شود.

57. کاربرگ حسابرسی چیست؟

ابزار کار حسابرس است و حسابرسان از آن به عنوان رابط بین گزارش حسابرس و مدارک و دفاتر صاحبکار استفاده می کنند در واقع فرمهای کاربر کارهای انجام شده توسط حسابرس مستند و گزارش حسابرسان را توجیه می کند که حسابرسان در تنظیم فرمها باید مهارت لازم و تجربه کافی را داشته باشند.

58. محرمانه بودن کاربرگ حسابرسی چگونه است؟

اصولاً برای اینکه حسابرس بتواند بدون هیچگونه محدودیتی به کلیه اطلاعات مورد نظر دسترسی پیدا کند باید دارای اختیارات کافی برای کسب هرگونه اطلاعات مربوط به موسسه صاحبکار یا مدیر یا کارفرما داشته باشد چون صاحبکار در شرایطی حاضر است که مطمئن باشد اطلاعات ارائه شده به حسابرس درجای مطمئن نگهداری می شود و از دسترس افراد غیر مسئول دور نگه داشته می شود.

59. ماده 30 قانون وکالت چیست؟

به موجب این ماده قانونی وکیل باید اسراری را که به واسطه وکالت مطلع شده و همچنین اسرار مربوط به حیثیت و شرافت و اعتبار موکل را حفظ کند و بر اساس ماده 220 مجازات عمومی اطباء و جراحان و قابله ها و داروفروشان و کلیه کسانی که مناسبت شغل یا حرفه خود محرم اسرار می شوند درصورتی که این گروه اسرار مردم را فاش کنند به مجازات حبس وجریمه محکوم می شوند به عبارت دیگر باید در اثر عمل خودشان ضرر و زیان حاصله را جبران کنند.

60. کاربرگ تجزیه و تحلیل شده چیست؟

تجزیه و تحلیل گردش یک حساب دفتر کل یکی از انواع متداول کاربرگ حسابرسی است منظور از تجزیه و تحلیل نشان دادن تمام تغییرات طی دوره مورد رسیدگی به کلیه حسابهای دفتر کل صاحب حساب می باشد تغییرات جزئی و بی اهمیت می تواند اثر منفی داشته باشد یکی دیگر در کاربرگ تجزیه و تحلیل آورده شود که اصولاً برای تجزیه و تحلیل حساب دفتر کل حسابرسان ابتدا مانده اول دوره را در کاربرگ ثبت کرده ماهیت اقلام تشکلیل دهنده را تشریح می کند سپس صورت از کلیه اقلام که در طی دوره مورد رسیدگی به بدهکاران یا بستانکار حساب مزبور منظور شده تهیه کرد و ماهیت آنرا مورد رسیدگی قرار داد.

موسسات حسابرسی و حسابرسان مستقل باید رویه ها و روشهای کنترل کیفیت مناسب تدوین کنند تا از رعایت استانداردهای پذیرفتهشده حسابرسی در انجام دادن هریک از کارهای حسابرسی اطمینان یابد.

62. استفاده از روش نمونه گیری چگونه است؟

اگر حسابرس بخواهد کلیه ارقام ثبت شده در دفاتر و تمام اسنادی که مدرک ثبت آن ارقام است مورد بررسی قرار دهد کلیه ارقام ثبت شده در دفاتر مورد بررسی قرار می گیرد که هزینه فراوانی دارد این هزینه به اندازه ای زیاد است که وضع مالی تعداد کمی از شرکتها و موسسات اجازه حسابرسی را خواهند داد مهمترین هدف حسابرس بدست آوردن مدارک کافی است که بتواند نسبت به درستی و قابلیت مورد قبول صورتحسابها اظهار نظر نماید.

63. برای بدست آوردن مدارک مورد نظر حسابرس چه مراحلی مهم است؟

- ارزیابی سیستم کنترل داخلی

- رسیدگی آزمایشی اسناد و اطلاعات حسابرسی صورتحسابها که از روی آنها تهیه و تنظیم شده البته تشخیص این دو مرحله از همدیگر در تنظیم برنامه حسابرسی کمک فراوانی خواهد کرد.

معمولاً ارزیابی کنترل داخلی قبل از اثبات و بررسی اقدام صورتحسابها انجام می شود و چگونگی سیستم موجود روش اثبات صحت اقلام را تضمین می کند. باید در نظر داشت که گاهی درعمل دو مرحله فوق تواماً و با هم انجام می شود در ضمن ارزیابی سیستم کنترل داخلی ارقام صورتحسابها نیز تایید می گرد.

64. رسیدگی آزمایشی به مدار حسابداری چیست؟

حسابرس می تواند از این بررسی آزمایشی نسبت به صحت و سقم کلیه فاکتورها اظهار نظر کند و هزینه بررسی نمونه ها نیز طبعاً خیلی کمتر از هزینه بررسی کلیه فاکتورهاست. اصولاً اصطلاح جامعی که در حسابرسی به کار می رود عبارتند از کلیه اقلام مشابهی که می توان آنها را در یک گروه طبقه بندی کرد. مثلاً می توان از نظر حسابرسی کلیه چکهای صادر شده در طول سال را در یک گروه و تمام اقلام فروش یک دوره مالی را در یک جامعه آماری در نظر گرفت که به عنوان نمونه انتخاب شده است مسلماً هرچه تعداد نمونه های انتخابی بیشتر باشد شباهت نمونه ها به جامعه بیشتر خواهد بود.

65. نمونه های انتخابی به منظور بررسی حسابرسی چگونه است؟

در حال حاضر قاعده کلی در مورد انتخاب نوع خاص از معاملات و تعداد نمونه هایی که باید به طور آزمایشی مورد بررسی قرار گیرد در دست نیست معاملاتی که مورد بررسی آزمایشی قرار می گیرند توسط حسابرس انتخاب می شوند این انتخاب به چگونگی سیستم داخلی موسسه مورد رسیدگی و اهمیت نسبی معاملات و نوع اشتباهاتی که در بررسی های قبلی به وسیله حسابرس کشف شده است.

66. چرا سیستم کنترل داخلی موجود باید به وسیله حسابرس مورد مطالعه قرار گیرد؟

مهمترین دلیل بررسی حسابرس در این سازمان یا شرکت جمع آوری اطلاعات دقیق برای کشف حقیقت است اصولاً حسابرس از طریق بازرسی و مشاهده و پرسش مدارک با ارزش و کافی بدست می آورد تا بتواند درباره صورتحسابهای موسسه یا سازمان پس از بررسی اظهار نظر کند و ارزیابی مستقیم کنترل داخلی تعداد نمونه های لازم برای رسیدگی مورد نیاز است هروقت سیستم کنترل داخلی دقیق تر باشد تعداد کمتری از اسناد مورد بررسی قرار می گیرد برعکس و هرقدر سیستم کنترل داخلی ضعیف تر باشد اسناد بیشتری مورد بررسی قرار می گیرد.

67. نمونه گیری تصادفی چیست؟

روش نمونه گیری تصادفی زمانی مورد استفاده قرار می گیرد که کلیه اقلام جامعه آماری دارای شانس مساوی برای انتخاب شدن به عنوان نمونه می باشد از این روش چنانچه حسابرس بخواهد دو هزار چک تعداد صد برگ چک را مورد بررسی قرار دهد ساده ترین راه انتخاب نمونه ای است که به ترتیب شماره از هر 20 چک یکی را جهت بررسی در نظر می گیرند.

68. نمونه گیری تصادفی با طبقه بندی چیست؟

در نمونه گیری تصادفی با طبقه بندی ابتدا جامعه آماری به طبقات و گروههای فرعی تقسیم و سپس نمونه ها به طور تصادفی از هریک از آن طبقات و گروهها انتخاب می شود طبقه بندی اسناد و مدارک و فعالیتهای مالی ممکن است به صورتهای مختلف وجود داشته باشد یکی از آنها استفاده از این روش نمونه گیری است که بیشتر متداول می باشد عبارت از طبقه بندی اسناد فعالیتهای مالی است که حسابرس براساس مبلغ آنها انتخاب می کند.

69. انتخاب تصادفی چیست؟

یکی از اشتباهات متداول درباره نمونه گیری آماری برابر دانستن آن نمونه های تصادفی است اصولاً نمونه های تصادفی عبارت است از انتخاب یک روش اقلام نمونه که می تواند هم در نمونه گیری آماری و هم در نمونه گیری غیرآماری استفاده شود.

70. انتخاب منظم و سیستماتیک چگونه است؟

روشی است که از انتخاب یک عدد تصادفی به ازای هر یک از اقلام نمونه کمتر وقت می گیرد در این روش انتخاب از یک یا چند نقطه تصادفی شروع می گردد و اصولاً حسابرسان برای جلوگیری از انتخاب یک نمونه هنگام استفاده از انتخاب منظم سیستماتیک ابتدا باید مطمئن شوند که جامعه به طور تصادفی مرتب شده است چنانچه جامعه به طور تصادفی مرتب نشده باشد هریک از اقلام نمونه باید به طور مستقل انتخاب شوند یا حسابرسان برای انتخاب کردن منظم از چندین نقطه شروع تصادفی استفاده کنند معمولاً روش انتخاب منظم، سیستماتیک این مزیت را دارد که حسابرسان می توانند چنانچه مدارک مورد رسیدگی شماره گذاری نشده باشد شماره گذاری عملی یا ذهنی آنان ضروری نیست در حالیکه در روش انتخاب از جدول اعداد تصادفی مدارک باید شماره گذاری شده باشد به جای آنکه حسابرسان تنها تعدادی اقلام بین دو انتخاب را کنار بگذارند باید برای اندازه گیری فاصله بین دو انتخاب از وسایل دقیق مانند متر، خط کش و غیره استفاده کرد.

- روشهای نمونه گیری آماری را برای دستیابی به یک هدف مشخص حسابرسی به کار گرفته می شود طرح نمونه گیری نامیده میشود. طرح نمونه گیری می تواند برآورد ویژگیهای مختلف یک جامعه آماری را مورد استفاده قرار دهد حسابرسان با انجام دادن آزمونهای کنترلها می خواهند میزان رعایت انحلال از روشهای کنترل داخلی را برآورد کنند از سوی دیگر استفاده از طرحهای نمونه گیری بر اساس متغییرهای مختلف در آزمونهای محتوا دار بسیار رایج است زیرا برآورد یک کمیت عددی مانند مانده یک حساب را برای حسابرسان تامین می کند گاه یک طرح نمونه گیری برای هر دو منظور دو آزمون یک روش کنترل داخلی است.

- اثبات مبلغ مانده یک حساب بکار گرفته میشود که مهمترین عامل در این نوع طرح نمونه گیری است و اندازه گیری نمونه بسیار مهم است.

72. اندازه نمونه چیست؟

اندازه نمونه عبارت است از معیار و ابعادی که حسابرس بر اساس آن محاسبه می نماید که مراحل عملی نمونه گیری اندازه گیری شامل:

- تعیین هدف آزمون

- تعریف جامعه

- انتخاب روش نمونه گیری

- تعیین اندازه نمونه

- گزیدن شیوه انتخاب اقلام نمونه

- ارزیابی نتایج نمونه

73. احتمال خطر نمونه گیری برای آزمونهای محتوا چگونه است؟

در آزمونهای محتوا مانده حسابها دو نوع احتمال خطر نمونه گیری وجود دارد:

- احتمال خطر رد کردن نادرست یک جامعه عبارت است از احتمال اینکه نتایج نمونه نشانگر تحریف عمده در جامعه است در حالیکه در واقع چنین نیست.

- احتمال خطر پذیرش نادرست یک جامعه که عبارت است از احتمال اینکه نتایج نمونه سبب شود حسابرسان جامعه ای را عاری از اشتباه با اهمیت بدانند در حالیکه در واقع اشتباه با اهمیت وجود داشته ولی نمونه گیری آنها دقیق نبوده است.

74. تهیه کاربرگهای حسابرسی چگونه است؟

تهیه کاربرگهای حسابرسی منعکس کننده معلومات فنی و مهارتهای حرفه ای، حسابرسان می باشد حسابرسان باید از کاربرگهای حسابرسی به بهترین وجه استفاده کنند. حسابرس در انجام وظیفه خود و تهیه کاربرگ حسابرسی به بهترین وجه استفاده می کند حسابرس در انجام وظایف خود در تهیه کاربرگ حسابرسی اولاً باید مطالب و موارد جزئی و بی اهمیت را کنار بگذارد ثانیاً مطالب مندرج در کاربرگها را به طرز صحیح به هم ربط دهد به طوری که مراجعه به آنها آسان باشد و استفاده از آنها توسط حسابرسان ارشد و سرپرست تیم حسابرسی ممکن باشد زیرا کاربرگهای حسابرسی موقع کامل و قابل استفاده است که تمام نکات و مسائل مهم مندرج در اسناد و دفاتر صاحبکار یا مسئول موسسه را بطور واضح نشان دهد.

75. آشنایی با مقررات داخلی شرکت چگونه است؟

سرپرست حسابرسی رونوشت اساسنامه یا شرکتنامه قراردادهای خصوصی بین شرکا و آیین نامه های داخلی شرکت دستورالعمل های صادره و سایر ضوابط موجود در شرکت را از صاحبکار اخذ نماید و پس از مطالعه دقیق خلاصه هریک از ضوابط مذکور یادداشت نموده و رونوشت آنرا در پرونده دائمی بایگانی می کند در سالهای بعد فقط تغییرات در ضوابط را مطالعه و ضمن مقایسه با گذشته خلاصه ای از آنرا هم تهیه می کند.

76. شناسایی روابط اشخاص با شرکت چگونه است؟

سرپرست حسابرسی موظف است کلیه قراردادهای منعقده بین شرکت و افراد خارجی یا کارکنان شرکت را اخذ یا مطالبه نماید و خلاصه ای از آنرا برای ضبط در پرونده دائمی یادداشت کند این قراردادها مثل قراردادهای فروش کالا یا خرید کالا یا فروش داراییهای ثابت یا خرید دارایی های ثابت یا اجاره کردن دارایی های ثابت یا اجاره دادن دارایی های ثابت یا اخذ وام یا بیمه نامه و امثال آن می باشد.

77. آشنایی با سیستم حسابداری و عملیات مالی شرکت چگونه است؟

- سرپرست حسابرسی سیستم حسابداری و حسابرسی شرکت را مورد مطالعه قرار داده و خلاصه ای از نحوه عملیات را طبق سیستم مدون یادداشت می کند.

- سرپرست حسابرسی باید صورتی از دفاتر مورد استفاده شرکت را اخذ و ضمن بررسی خلاصه ای از آنها را تهیه نماید که در آن نحوه ثبت هر یک از دفاتر مشخص شده است.

- درصدی از عملیات شرکت انتخاب و مورد رسیدگی قرار می گیرد ودر پایان بررسی نتیجه به صورت نحوه انجام فعالیت یا طبقه بندی یا ثبت و نتیجه گیری از فعالیتهای شرکت یادداشت خواهد شد.

78. اوراق و اسناد بهادار چگونه قابل بررسی است؟

اوراق و اسناد بهادار مانند اوراق قرضه مثل اسناد خزانه، تمبر و سفته، برات نسبی می باشد.

الف)هدف از بررسی اوراق قرضه و اسناد بهادار به شرح زیر است:

- مطابقت مبلغ مندرج در ترازنامه با اسناد و مدارک و دفاتر

- تطبیق مبلغ دفتری با ارزش واقعی اوراق و اسناد بهادار

-آیا سیستم حسابداری شرکت در خصوص اوراق و اسناد بهادار منطبق با اصول و موازین حسابداری به ترتیبی می باشد که قیمت تمام شده و بهره اوراق و اسناد بهادار صحیحاً ثبت شده باشد.

- آیا درآمدهای بهره حاصل از اوراق و اسناد بهادار مندرج در صورتهای مالی مبلغ واقعی درآمد می باشد.

ب)هدف از رسیدگی چیست

-صورتی از کلیه اوراق و اسناد بهادار از صاحبکار را اخذ نماید

-ارقام صورت مذکور با مانده دفتر کل و دفاتر معین تطبیق نماید.

-چنانچه ممکن باشد در پایان سال در شمارش اوراق و اسناد بهادار و صورت برداری از آنها نظارت نماید.

79. رسیدگی به حساب بدهکاران چگونه است؟

الف)هدف از رسیدگی به حساب بدهکاران به شرح زیر است:

- آیا مانده بدهکاران مندرج در ترازنامه با دفاتر اسناد و مدارک مطابقت دارد.

- آیا ارزش و قابلیت حضور بدهکاران شرکت برابر رقم مندرج در ترازنامه می باشد.

- آیا هزینه های مربوط به بدهکاران مندرج در صورتهای مالی مانند هزینه، تخفیف نقدی، هزینه برگشت از فروش و تخفیفات مطالبات سوخت و هزینه مطالبات مشکوک الوصول رقم صحیح و واقعی هزینه ها را منعکس می کند.

- ارزیابی کنترلهای داخلی بدهکاران از جهت ایجاد بدهکاران و ثبت حسابهای بدهکاران و وصول مطالبات و حذف بدهکاران از حسابها صورت گرفته

ب)برنامه رسیدگی:

-صورتی از بدهکاران که در پایان سال مالی مورد رسیدگی در دفاتر مانده حساب دارند اخذ یا تهیه کند.

-صورت بدهکاران را در پایان سال بررسی نماید که چه مقدار از مانده بدهی آنها از سال یا سالهای قبل نقد شده است مشخص شود.

- در صدی از حسابهای بدهکاران را که بدهی آنها تسویه نشده است با توجه به اهمیت حساب از نظر مبلغ و مدت بدهی از روی کارتهای معین با سرفصلهای معین انتخاب و سندرسی شود.

80. حسابرسی در امور سرمایه گذاری سایر شرکتها چگونه است؟

الف)هدف از رسیدگی این حساب موارد زیر است:

- مطابقت مانده های مندرج در ترازنامه یا دفاتر و اسناد و مدارک موسسه صاحبکار

- تعیین ارزش واقعی سرمایه گذاری ها و تطبیق آن با مبالغ دفتر

- آیا درآمدهای حاصل از سرمایه گذاری های مندرج در صورتحساب های مالی و سود و زیان حاصل از انتقال یا فروش سرمایه گذاری ها مبلغ واقعی درآمد و هزینه های مربوط را نشان می دهد.

- بررسی بدهی های احتمالی حاصل از تعهدات شرکت صاحبکار نسبت به شرکتهای فرعی

ب)برنامه رسیدگی:

-شرکت سرمایه گذاری ها ممکن است در شرکتهای سهامی به صورت سهام با نام یا بدون نام و یا به صورت سهم الشرکه در شرکتهای غیر سهامی باشد.

81. چنانچه سرمایه گذاری به صورت سهام باشد به ترتیب زیر رسیدگی می شود؟

-صورتی از سهام به تفکیک سهام با نام و بی نام موجود در پایان سال مورد رسیدگی با مشخص نمودن شرکت صادر کننده تاریخ صدور سهام مبلغ خریداری سهام، نوع سهام، درصد پرداخت شده سهام و در مورد سهام با نام منتقل کننده سهام و سایر مشخصات لازم

-ارقام صورت اخذ شده با مانده دفتر کل در خصوص هر دسته از سهام یا دفتر معین یا کارتهای معین مقابله شود.

-مصوبات هیأت مدیره و مجمع عمومی در خصوص سرمایه گذاری در خرید سهام را مطالعه نموده و اطلاعات لازم را یادداشت می کنند و حدود اختیارات مسئولین شرکت را مشخص می کند.

-گزارشات حسابرسان مستقل را در مواقعی که خرید سهام بر اساس گزارش حسابرسی بوده مطالعه می کند ونکات مهم را یادداشت می کند.

-مانده حساب سهام را در اول سال مالی مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهند.

82.چنانچه سرمایه گذاری به صورت سهم الشرکه باشد چگونه انجام می شود؟

-مقررات مصوبات شرکت را به استناد اساسنامه در خصوص سرمایه گذاری در شرکتهای غیر سهامی و مصوبات مجمع عمومی و هیأت مدیره را مطالعه و نکات مهم آنرا یادداشت می کنند.

-معمولاً صورتی از سرمایه گذاری شرکت یا شرکتها و موسسات غیر انتفاعی و با ذکر مشخصات سرمایه گذار و طبقه بندی آنها از کارفرما اخذ می شود.

-ارقام صورتهای اخذ شده را با دفاتر کل و معین مطابقت نمایید.

-چنانچه سرمایه گذاری ها به استناد گزارش حسابداران مستقل یا کارشناسان رسمی صورت گرفته گزارشات مربوطه را مطالعه ونکات قابل اهمیت آنرا یادداشت می کنند.

-حسابهای مربوط را با توجه به اطلاعات بدست آمده تجزیه و تحلیل می کنند

83. نحوه رسیدگی به حساب مطالبات سوخت چگونه است؟

جهت بررسی هزینه حساب مطالبات سوخت با توجه به اینکه مطالبات سوخت در تمام سازمانها و شرکتها وجود دارد به طور مستمر نیز از این حساب استفاده می شود که در نهایت در پایان سال مالی مبلغ قابل توجهی را به خود اختصاص می دهد از طرف دیگر به دلیل اینکه احتمال سستی یا تعلل به طور آگاهانه یا ناآگاهانه در این نوع حساب وجود داشته یا دارد در صورتی که بر اساس ضابطه این حساب پرداخت شده یا عمل نموده یعنی اینکه هزینه های سوخت ماشین آلات، دستگاهها، تغییرات و نظایر آن رعایت شده باشد دقیقا مشخص می شود.

دو نکته توسط حسابرس مهم است:

- کلیه مواردی که بدهکار این حساب منظور شده طرف آن در حساب بدهکاران نوشته می شود که اسناد و مدارک موجود باید ضمیمه سند مربوطه باشد.

- بدهی های سوخت در مقابل بدهکارانی که به حساب منظور شده از واقعی و ناشی از عملیات شرکت می باشد.

- مبالغ برگشتی از هزینه مطالبات سوخت شده را رسیدگی و طرف حساب را در دفاتر روزنامه و کل و حسابرس بررسی می کند.

84. نحوه رسیدگی به حساب هزینه ذخیره مطالبات مشکوک الوصول چگونه مورد بررسی قرار می گیرد؟

- روش شرکت در خصوص میزان درصد ذخیره مطالبات مشکوک الوصول و ثبت مربوط در دفتر و سرفصل های موجود در دفاتر را بررسی و خلاصه ای از روش شرکت را تهیه می کند.

- چنانچه دارایی توسط شرکت ساخته شده باشد صورت محاسبه قیمت تمام شده دارایی را از شرکت اخذ نموده و ضمن اطمینان از محاسبات انجام شده در خصوص هر دسته از هزینه های تشکیل دهنده قیمت تمام شده دارایی یعنی مواد اولیه، دستمزد، هزینه سربار، رسیدگی های لازم را به عمل می آورند.

- صورتی از دارایی های ثابت که در جریان ساخت است اخذ نمایید و مبالغی را که در طی سال به این حساب منظور شده است مثل مواد اولیه، دستمزد، هزینه سربار سندرسی نمایید.

- چنانچه دارایی هایی وجود داشته باشد که تکمیل شده و قابل بهره برداری گردیده ولی درحساب دارایی ها در جریان ساخت منعکس است علت عدم انتقال به حساب داراییهای ثابت را جویا شوید.

- تعدادی از داراییهای ثابت خریداری شده را انتخاب نموده و در محل کارگاه یا دفتر شرکت ملاحظه کنید مشخصات مندرج در دفاتر را با آنچه موجود است تطبیق عینی دهید. با صورت ثابت ساخته شده به وسیله شرکت را با مسئولین فنی در میان بگذارید تا چنانچه مقداری از لوازم ساخته شده جنبه تعمیر داشته باشد مشخص شود

85. نحوه رسیدگی به داراییهای ثابت خریداری شده یا اضافه شده در سال مورد رسیدگی چگونه است؟

الف) چنانچه داراییها به وسیله شرکت خریداری مصوبات مربوط به خرید و مجوزهای اخذ شده را مورد رسیدگی قرار دهند که استانداردهای حسابداری رعایت نموده باشد.

ب) چنانچه دارایی توسط شرکت ساخته شده باشد صورت محاسبه قیمت تمام شده دارایی را از شرکت اخذ نموده و ضمن اطمینان از محاسبات انجام شده در خصوص هر دسته از هزینه های تشکیل دهنده قیمت تمام شده دارایی یعنی مواد اولیه، دستمزد، هزینه سربار رسیدگی های لازم را بعمل می آورد.

ج) صورتی از داراییهای ثابت که در جریان ساخت اخذ نمایید و مبالغی را که در طی سال به این حساب منظور شده است مانند مواد اولیه، دستمزد، هزینه سربار سندرسی نمایید.

د) چنانچه داراییهای وجود داشته باشد که تکمیل شده و قابل بهره برداری گردیده است ولی درحساب داراییهای در جریان ساخت منعکس شده باشد علت عدم انتقال به حساب داراییهای ثابت را جویا شوید

ر) تعدادی از داراییهای ثابت خریداری شده را انتخاب نموده و در محل کارگاه یا دفتر شرکت ملاحظه نمایید و مشخصات مندرج را در دفاتر با آنچه موجود است تطبیق عینی دهید و با صورت داراییهای ساخته شده به وسیله شرکت را مطابقت نموده تا چنانچه اختلافی وجود داشته باشد مشخص کنید.

86. نحوه رسیدگی به داراییهای ثابت که طی سال از گردش خارج شده به چه ترتیبی رسیدگی می شود؟

- تقاضا یا مدارک دیگری را که حاکی از اظهار نظر مسئول کارگاه مبنی بر غیر قابل استفاده بودن دارایی باشد بررسی و ملاحظه می نماید

- تصویب مقامات مسئول را که دال بر تایید موضوع بند فوق باشد بررسی کنید

- رسید انبارهای انبار لوازم اسقاط یا خارج شده را ملاحظه کنید

- چنانچه داراییها در شرکت دارای پلاک می باشند پلاکهای جمع آوری شده و باطل شده مربوط به این داراییها را مشاهده کنید.

- حساب فروش داراییهای ثابت را سندرسی نمایید و دقت کنید که محاسبات قیمت تمام شده و ذخیره استهلاک برگشتی صحیح باشد

- چون ممکن است داراییهای فروش رفته به بهانه فروش در بستانکار حساب داراییها به ثبت برسد اقلام بستانکار داراییها را دقیقاً تجزیه و تحلیل نمایید.